Yadda zaka yi tanadin kudi ko da albashinka kadan ne.

Yadda zaka yi tanadin kudi ko da albashinka kadan ne.

Yadda Zaka Yi Tanadin Kudi Ko Da Albashinka Kadan Ne: Cikakken bayani Zuwa Ga Samun ‘Yancin Kudi

A duniyar yau da farashin kayayyaki yake ta tashin gwauron zabi, mutane da dama suna ganin cewa yin tanadin kudi (savings) abu ne da ya rataya kawai ga masu manyan kudaded ko manyan ‘yan kasuwa. Sai dai maganar gaskiya ita ce: Tanadi ba ya dogara ga yawan abin da kake samu ba, yana dogara ne ga yadda kake sarrafa abin da kake samu.

Wannan makalar za ta koya maka dabarun da masana tattalin arziki suke amfani da su wajen gina arziki daga kankanin albashi.

1. Sauya Tunani: Daga "Kashewa" Zuwa "Tanadi"

Kafin mu shiga cikin dabarun lissafi, dole ne ka fara gyara tunaninka (Mindset). Idan kana jiran sai kudin da suka rage maka bayan ka kashe komai ne zaka yi tanadi, to gaskiya ba zaka taba yin tanadin ba.

Biyan Kanka Fari (Pay Yourself First): Da zaran albashi ya shigo, cire kason tanadi kafin ka biya hayar gida ko kudin abinci.

Tanadi Jari ne: Kar ka kalli tanadi a matsayin "hana kai jin dadi," kalle shi a matsayin gina gadar da zata kai ka ga 'yancin kudi.

2. Tsarin Kasafi (Budgeting): Taswirar Kudinka. 

Ba tare da tsarin kasafi ba, kudi suna guduwa kamar ruwa a cikin rariya. Dole ne ka san ina kowace kwabo take tafiya.

Tsarin 50/30/20

Wannan shi ne shahararren tsarin da masana ke bayar da shawara:

50% na Bukatu (Needs): Abinci, haya, wutar lantarki, da sufuri.

30% na Son Zuciya (Wants): Kayan sawa na alfarma, kallon fina-finai, ko cin abinci a waje.

20% na Tanadi da Biyan Bashi: Wannan shi ne kashin bayan arzikinka.

3. Rusa Katangar Bashi.. 

Bashi shi ne babban makiyin tanadi. Idan kana bin bashin da yake da ruwa (interest), tanadinka ba zai taba yin amfani ba.

Dabarar "Snowball": Fara biyan kananan basussuka kafin ka koma kan manya. Wannan yana ba ka kwarin gwiwa.

Guji Basussukan "Biyan Daga Baya": Wayoyin hannu na bashi ko kayan daki na bashi suna kara maka nauyi.

4. Rage Kashe-Kashen Da Ba Su Da Muhimmanci

Akwai kananan abubuwa da muke kashewa kullum wadanda idan aka hada su a wata daya, suna da yawa.

Dafa Abinci a Gida: Cin abinci a waje yana cinye kudi sau uku fiye da girki a gida.

Rage Data da Wayar Tarho: Duba tsare-tsaren (plans) da suka fi sauki.

Sayayya da Jerin Sunaye (Shopping List): Kar ka taba zuwa kasuwa ba tare da ka rubuta abin da kake so ka saya ba.

5. Samar da Hanyoyin Shigar Kudi Masu Zaman Kansu (Side Hustles)

Idan albashinka ya yi kadan sosai da ba zai iya daukar nauyinka ba bayan tanadi, to kana bukatar karin kudin shiga.

Sana’ar Intanet: Rubuce-rubuce (Freelancing), Graphic Design, ko Tallace-tallace a Social Media.

Sana’ar Hannu: Gyaran gida, koyarwa (lesson), ko tuka mota bayan aiki.

Qarshe

Tanadin kudi tafiya ce, ba tseren gudu ba ne. Kar ka damu idan ba zaka iya cire kudi mai yawa yanzu ba. Fara da abin da kake da shi, koda Naira dubu daya ce a mako. Babban abin shi ne daidaito (consistency).

Nuhu Saad Kumurya